Trashëgimia është e drejtë ligjore - Mbroje! ALB | ENG | SRB

Më 18 mars 2026, në Gorazhdec u mbajt punëtoria mbi të drejtat e grave në trashëgimi dhe pronë. Punëtoria u organizua nga ShJ NORMA në partneritet me OJQ-në Žensko Pravo, si pjesë e një iniciative të përbashkët avokuese që synon informimin dhe fuqizimin e grave lidhur me të drejtat e tyre ligjore.

Qëllimi kryesor i punëtorisë ishte rritja e ndërgjegjësimit për të drejtat e grave në trashëgimi dhe pronë, forcimi i kuptimit mbi kuadrin ligjor dhe identifikimi i pengesave kryesore që ua pamundësojnë grave ushtrimin e këtyre të drejtave në praktikë. Pjesëmarrëset u njohën me kornizen normative që garanton të drejta të barabarta në trashëgimi, ndërsa diskutimet nxorën në pah një hendek të konsiderueshëm ndërmjet dispozitave ligjore dhe zbatimit të tyre në praktikë.

Ndër sfidat kryesore të identifikuara ishin normat e vazhdueshme patriarkale që i dekurajojnë gratë të kërkojnë trashëgiminë, si dhe mungesa e njohurive për të drejtat ligjore dhe procedurat përkatëse, përfshirë edhe procedurat noteriale. Diskutimi gjithashtu theksoi ndikimin më të gjerë socio-ekonomik të nivelit të ulët të pronësisë tek gratë, i cili vlerësohet rreth 20%, duke cenuar pavarësinë e tyre ekonomike dhe duke rritur cenueshmërinë, veçanërisht në rastet e dhunës në familje. U theksuan gjithashtu pengesat shtesë që prekin gratë nga komuniteti serb, si vështirësitë në sigurimin e dokumentave personale. Në përfundim, u konstatua se, pavarësisht ekzistimit të një kuadri të përshtatshëm ligjor, procedurat komplekse dhe mbështetja e kufizuar institucionale vazhdojnë të pengojnë qasjen e grave në të drejtat e tyre në trashëgimi dhe pronë, duke theksuar nevojën për asistencë të vazhdueshme juridike dhe përpjekje të koordinuara.

---

On 18 March 2026, a workshop on women’s inheritance and property rights was held in Goraždevac/Gorazhdec. It was organized by LA NORMA in partnership with NGO Žensko Pravo, as part of a joint advocacy initiative aimed at informing and empowering women regarding their legal rights.

The primary objective of the workshop was to raise awareness about women’s rights to inheritance and property, strengthen their understanding of the legal framework, and identify the key barriers preventing women from exercising these rights in practice. Participants were introduced to the normative framework guaranteeing equal inheritance rights, while discussions highlighted a significant gap between legal provisions and their implementation in practice.

Key challenges identified included persistent patriarchal norms that discourage women from claiming inheritance, as well as limited awareness of legal rights and procedures, including notary procedures. The discussion also emphasized the broader socio-economic impact of low property ownership among women, which is estimated at around 20%, which undermines their economic independence and increases vulnerability, particularly in cases of domestic violence. Additional barriers affecting women from the Serbian community, such as difficulties with personal documents, were also noted. The workshop concluded that, despite an adequate legal framework, complex procedures and limited institutional support continue to hinder women’s access to inheritance and property rights, emphasising the need for ongoing legal assistance and coordinated efforts.

---

Dana 18. marta 2026. godine, u Goraždevcu je održana radionica o pravima žena na nasleđivanje i imovinu. Organizovala ju je UA NORMA u partnerstvu sa NVO Žensko Pravo, kao deo zajedničke inicijative zagovaranja usmerene na informisanje i osnaživanje žena u vezi sa njihovim zakonskim pravima.

Primarni cilj radionice bio je podizanje svesti o pravima žena na nasleđivanje i imovinu, jačanje njihovog razumevanja pravnog okvira i identifikacija ključnih prepreka koje sprečavaju žene da ostvare ova prava u praksi. Učesnice su upoznate sa normativnim okvirom koji garantuje jednaka prava na nasleđivanje, dok su diskusije istakle značajan jaz između zakonskih odredbi i njihove primene u praksi.

Ključni identifikovani izazovi uključuju postojanje patrijarhalnih normi koje obeshrabruju žene da traže nasledstvo, kao i ograničena svest o zakonskim pravima i procedurama, uključujući notarske postupke. Diskusija je takođe naglasila širi socio-ekonomski uticaj niskog vlasništva nad imovinom među ženama, koji se procenjuje na oko 20%, što potkopava njihovu ekonomsku nezavisnost i povećava ranjivost, posebno u slučajevima porodičnog nasilja. Takođe su navedene dodatne prepreke koje pogađaju žene iz srpske zajednice, kao što su poteškoće sa ličnim dokumentima. Radionica je zaključila da, uprkos adekvatnom pravnom okviru, složene procedure i ograničena institucionalna podrška i dalje ometaju pristup žena naslednim i imovinskim pravima, naglašavajući potrebu za kontinuiranom pravnom pomoći i koordinisanim naporima.